532 - « يوسف مصرى » دو يارِ نازك و از بادهء كهن دو منى * فراغتىّ و كتابى و گوشهء چمنى من اين مقام به دنيا و آخرت ندهم * اگرچه در پىام افتند هردم انجمنى هر آنكه كُنجِ قناعت به گنجِ دنيا داد * فروخت يوسفِ مصرى به كمترين ثَمَنى بيا كه فُسحت اين كارخانه كم نشود * به زهدِ همچو تويى يا به فسقِ همچو منى ببين در آينهء جام نقش‌بندىِ غيب * كه كس به ياد ندارد چنين عجب زَمَنى ز تندبادِ حوادث نمىتوان ديدن * در اين چمن كه گُلى بوده است ياسَمَنى ازين سَموم كه بر طَرفِ بوستان بگذشت * عجب كه بوى گلى هست و رنگ ياسمنى به صبركوشِ تو ، اى دل كه حق رها نكند * چنين عزيز نگينى به دستِ اهرمنى مزاجِ دهر تَبه شد درين بلا حافظ * كجاست فكرِ حكيمىّ و راى برهمنى ؟ * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( 2 ) ( با دو دوست هوشيار و دو من شراب كهنه و آسايش و دفتر شعر در كنار چمن نشستن چنان ارزشى دارد كه آن را با دو جهان عوض نمىكنم ، اگرچه هر لحظه عده‌اى مرا مسخره و تكفير كنند ) ثمن ( بها - ارزش ) يوسف مصرى ( تلميح - اشاره به حضرت يوسف - گنج قناعت ) فسحت ( گشادگى ميدان - وسعت ) فسق ( بدكارى - فجور ) معنى بيت ( 5 ) ( در آيينه جام جهان‌بين دل خود ، صورتگرى قضا و قدر غيبى را ملاحظه كن كه قبل از اين كسى چنين روزگار اعجاب‌برانگيز به خاطر ندارد ) معنى بيت ( 6 ) ( شدت حوادث به قدرى است كه نمىتوان تشخيص داد آيا گل و ياسمنى در باغ اين روزگار بوده است . ) سموم ( باد مرگ‌آور ) عجب ( شگفتا ) عزيز نگينى ( نگين پادشاهى ) اهرمن ( شيطان ) مزاج دهر ( نهاد روزگار ) تبه ( فاسد ) رأى برهمنى ( انديشه حكيم هندى يا فيلسوف ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 4 و 7 و 8 به ترتيب فرمايد : ( بيا كه وسعت اين كارخانهء جهان به سبب زهد چون تو رونق نمىيابد و به سبب ستم چون من از نظم خود خارج نمىشود . ( از اين باد گرم مرگ‌آور حمله امير تيمور كه به سوى باغ و شيراز وزيد ، جاى تعجب است كه هنوز بوى گلى به مشام مىرسد ) ( اى دل ، در شكيبايى كوشش كن كه خداوند نمىگذارد نگين پربهاى پادشاهى به دست ديو برسد - تلميح به داستان حضرت سليمان ) خود تفسير كنيد . 2 - از اينكه آدمى باايمان و شكرگزار مىباشيد ، بسيار عالى است و خداوند به شما كمك مىكند اما توجه داشته باشيد كه بايد به زيردستان و نيازمندان كمك كنيد و صلهء ارحام را فراموش نكنيد ، تا هرچه از خداوند مىخواهيد برآورده شود . 3 - براى اجراى اين نيّت جاى نگرانى وجود ندارد ، به زودى كارها بر وفق مرادتان خواهد بود و رقيبان شكست خورده و شما پيروز مىشويد . مسافر شما كاملا تندرست و خرسند از كار خود خبرها خواهد داد پس نذر خود را ادا كنيد . 4 - فرزندى شايسته و همسرى مهربان و زندگى آرامى شما را خوشبخت كرده است ، انتظار شما برآورده مىشود ، نگران نباشيد . 5 - به پدر و مادر خدمت و محبّت كنيد ، خريدوفروش را توصيه مىكنم و ازدواج عملى مىگردد و قرض ادا مىشود ، مسافرتى سياحتى يا زيارتى در پيش داريد كه انديشهء شما را منور و ديد شما را وسعت خواهد بخشيد . 6 - با توجه به غزل روحيه جناب‌عالى چنين است : داراى عزت نفس و مسلّط بر آن مىباشيد به‌طورىكه بر هر نوع خواسته و تمايل منفى لگام مىزنيد ، دغلباز و ناپاك نمىباشيد ، و از اينكه ديگران به حق خود قانع و راضى نيستند ، سخت ناراحت مىشويد ، نسبت به كانون خانوادگى بسيار پايبند و حساس و دل‌مشغوليد ميل داريد همسرتان شما را درك كند ، در احساس و توجه به خطر قابليت بالايى داريد .